De microkredieten van Máxima

Al jaren zet onze kersverse Koningin zich in voor de zogenaamde microfinanciering. Met maximale inspanningen, neem ik aan. Microfinanciering bedient zich van middelen die beschikbaar worden gesteld vanuit de bancaire wereld ten behoeve mensen die daar bij gewone banken geen toegang toe hebben. Meestal gaat het om microkredieten: relatief kleine startkapitalen en leningen voor een eigen onderneming, bedoeld voor mensen in voornamelijk ontwikkelingslanden.

Een loffelijk streven, dat alom lauweren en applaus verdient. Zo zelfs, dat Muhammad Yunus, een Bengaalse pionier in microkredieten en oprichter van Grameen Bank, hiervoor in 2006 de Nobelprijs voor de Vrede ontving.
Het zou DE oplossing voor de armoede in de wereld kunnen zijn ware het niet, dat investeerders en zelfs reguliere banken met zijn initiatief aan de haal zijn gegaan. Dit had tot gevolg dat in de laatste paar jaar wildgroei ging ontstaan in deze vorm van kredietverlening zonder dat het oorspronkelijke doel waar het om ging, bestrijden van armoede, werd bereikt. Helaas wordt de grootste groep microkredietleners er niet rijker op, en niet zelden zelfs armer.
Hoe komt dat? Dezelfde Yunus verwijt de investeerders en banken in een artikel dat twee jaar geleden in de New York Times verscheen, dat zij zich als geldwolven hebben ontpopt door hoge rentes te vragen waardoor de arme geldleners hun lening niet meer kunnen terugbetalen. Gevolg: sociale onrust, schuldgevoelens, ontwrichting van levens en zelfs nog een stuk erger. Feit: in India pleegden in 2010 maar liefst 50 vrouwen zelfmoord omdat ze niet meer wisten hoe ze hun microkredieten terug moesten betalen. Op de website van mftransparency.org (een organisatie die microfinanciering in kaart brengt)valt te lezen dat veel banken hun rentetarieven veel te hoog hebben gesteld. In sommige landen loopt de rente zelfs tot astronomische getallen op, hoewel de inflatie maar enkele procenten bedraagt. Bij de FINCA-bank in dat land kan je rekenen op een debetrente van 248 procent. Is dat nog zuivere koffie? Het hele idee van Yunus wordt hiermee niet alleen om zeep geholpen, het wekt ook nog eens de vraag wie er achter zulke kredietverstrekking schuilen. Deze maffia-achtige praktijken van kredietverlening doen eerder denken aan georganiseerde misdaad. FINCA is een Amerikaanse kredietverlener, maar in naam een non-profitorganisatie! De organisatie krijgt ook fondsengeld vanuit Nederland: o.a. Oxfam-Novib, SNS Bank en ASN.
Voor Maxima hoop ik dat zij deze problemen van commerciële besmetting op het terrein van microfinanciering kan terugdringen en het oorspronkelijke idee van Yunus, namelijk kleine leningen verstrekken aan mensen die het ook terug kunnen betalen (een principe overigens dat ook in de Westerse wereld geldt)weer onder de aandacht brengt.
Als we microfinanciering en kredietverlening in het algemeen serieus willen nemen, dienen we mijns inziens uit te gaan van een win-winsituatie tussen partners, waarbij vertrouwen het sleutelwoord is.

SMART
SMART, een initiatief van Deutsche Bank, is een organisatie die microkredietleners probeert te beschermen (vnl. via voorlichting). Bij deze organisatie sloten zich meer dan tweeduizend instellingen uit de sector zich aan. De directeur van FINCA zit in het bestuur.

Bankencrisis is voorbij

Goed nieuws: de bankencrisis is voor bij. Als je denkt: wat zijn die banken toch langzaam met het verstrekken van hypotheken, vergeet het maar. Er is een man in Engeland genaamd Edd China (zie foto, klik op de naam) die een oplossing heeft bedacht voor het wereldwijde bankenprobleem. Hij heeft namelijk naam gemaakt met 's werelds snelste bank (148 km/u). Naar kantoor rijden is er niet meer, het kantoor komt naar je toe. En in de file staan met een chagrijnig gezicht hoort er ook niet meer bij. Het is lekker lui op de bank plaatsnemen, muziekje, kopje koffie, wat wil je nog meer. Ik opteer voor nog enkele verbeteringen: glazen koepeltje tegen de regen, gordijntjes voor de privacy, tv met afstandsbediening en zonnebril tegen het felle licht van de flitspalen.

Neoliberalisme is uit, neokapitalisme is in

Ik had het vandaag met mijn oude moeder over het feit, dat mensen altijd maar veiligheid willen. Ik zei haar: die is er niet. Ze was het met me eens. Ik zei haar dat je maar het beste met volle overtuiging vooruit kunt gaan, zonder angst voor de toekomst. Want dat is de kracht, die ons tenslotte voortdrijft.
Toen Wouter Bos als minister van EZ ingreep door de banken van de ondergang te redden, begreep hij heel goed dat dit het definitieve einde was van het neoliberalistische tijdperk, waarin de jongens van het grote geld hun gang konden gaan zonder eigenlijk te weten wat de gevolgen zouden zijn van hun trucs met geld. Want trucs waren het! De jongens van de bank wisten dat zij slimmer moesten zijn dan hun concurrenten, maar waren zich niet ten volle bewust van het feit dat zij speelden met het geld van honderdduizenden mensen die geld aan hen hadden toevertrouwd, of wisten het dondersgoed, maar dachten dat het niet zo'n vaart zou lopen. En als het uit de hand zou lopen, konden zij nog wel de benen nemen, want wie was nu uiteindelijk de schuldige?
Voor velen die uit de honger naar rijkdom veel geld hadden geïnvesteerd in fondsen op Wall Street en elders, werden hard afgestraft. Alles donderde naar beneden, het ravijn in. Daar werd Jan met de pet ook de dupe van. Nu leeft zo'n 15% van de Amerikaanse bevolking onder de armoedegrens. Velen hebben geen huis. Dat zal ons niet zo snel overkomen, al hebben wij ook een hoge werkloosheid en een vergelijkbaar groot aantal mensen dat onder die armoedegrens leeft. Inmiddels is onze pensioenballon flink leeggelopen. Het wordt tijd om deze ballon weer op te blazen. Er moet lucht in. Aandelen, dus. De beurs zal weer gaan stijgen, de pensioenfondsen kunnen het beste nu aandelen kopen. Ze zijn nu nog goedkoop. Neoliberalisme is uit, neokapitalisme is in. Kapitalisme met een k in kapitaal. Want kapitaal, dat is er genoeg. Het moet ergens heen en laten we die ballon nu maar opblazen, dan gaat alles nog een keer heel hoog de lucht in. Tot we met pensioen gaan, wellicht. Want dan is die ballon natuurlijk allang weer leeg. Dat zal dan het einde zijn van het neokapitalisme. Maar zover zijn we nog lang niet. Ga dus maar beleggen zoals het een goede neokapitalist betaamt, en stap tijdig uit door alles te verkopen. Alleen dan kun je misschien nog even van je pensioen genieten. Op banken en pensioenverzekeraars vertrouwen is misschien niet zo'n goed idee, zoals we inmiddels van het verleden geleerd hebben.